Nie jest łatwo być pomarańczowym

"Nie jest łatwo być zielonym" - śpiewał Kermit Żaba w "Muppet Show" Jima Henssona. Z badań opublikowanych w czasopiśmie Oecologia wynika, podobnie mogą zaśpiewać niektóre ptaki żyjące w okolicach Czarnobyla, z tą tylko różnicą, że w ich przypadku nie łatwo jest być pomarańczowym.

Za kolor piór u ptaków odpowiadają melaniny. Spełniają ważną funkcję ochronną, co dotyczy m.in. ochrony przed szkodliwym działaniem promieni UV. Jednym z kilku rodzajów melanin jest feomelanina - pigment o zabarwieniu żółtoczerwonym. Według naukowców z zespołu pracującego pod kierownictwem Ismaela Galvána z Pracowni Ekologii, Systematyki i Ewolucji na francuskim Uniwersztecie Paris-Sur, właśnie populacje ptaków z wysoką zawartością feomelaniny (a więc mniej lub bardziej pomarańczowe) najsilniej ucierpiały po wybuchu atomowym w Czarnobylu, który miał miejsce 25 lat temu. W ciągu 4 lat ornitolodzy na terenach objętych skażeniem badali rozmieszczenie i zagęszczenie 97 gatunków. Według komunikatu podawanego przez portal Science Daily, doszli oni do wniosku, że im wyższy notowany poziom promieniowania, tym spadek w obrębie populacji był wyraźniejszy. Nie wszystkie gatunki jednak ucierpiały - 1/3 (33) mniej lub bardziej zwiększyła swoją liczebność. Mogło to wynikać ze zmniejszonej presji konkurencyjnej ze strony pozostałych.

Ptaki z najwyższą zawartością feomelaniny zostały uznane za najsilniej zagrożone skutkami promieniowania radiacyjnego, które wywołuje m.in. stres oksydacyjny (prowadzący do powstawania nadtlenków i wolnych rodników). W walce z jego skutkami (polegającą m.in. na "wyłapywaniu" aktywnych form tlenu) ważną rolę odgrywa białko - glutation. Jednak wysokie dawki promieniowania negatywnie na niego wpływają, a dodatkowo część dostępnej ilości angażowana jest w produkcję barwnika. Przez to pula przeznaczona do walki ze stresem oksydacyjnym znacząco się zmniejsza, co prowadzi do wielu niekorzystnych zmian w organizmie.

Źródło: http://www.sciencedaily.com/releases/

Tekst: Antoni Marczewski