Mniam mniam, nietoperz

Czapla siwa jest powszechnie kojarzona z rybami, które stanowią jej główny pokarm. Nie jest to jednak wybredny gatunek i chętnie połyka różne rzeczy, o ile uda im się trafić do jej dzioba. Słyszałem o przypadkach różnych posiłków skonsumowanych przez ten gatunek, ale widok, jakiego świadkiem byłem w ostatnią niedzielę, mocno mnie zaskoczył.

Oj, nie wierzę - czapla zjada nietoperze

W niedzielę prowadziłem wycieczki w ramach Zimowego Ptakoliczenia po terenie Miejskiego Ogrodu Zoologicznego Wybrzeża w Gdańsku-Oliwie. Zoo słynie m.in. ze znajdującej się na jego terenie kolonii czapli siwych, których część przebywa na tym terenie przez cały rok. Nie mają tu ciężko, ponieważ mogą się swobodnie poruszać i podkradać ryby przynoszone np. pingwinom i innym rybożercom.

Ptak, którego zobaczyliśmy podczas ostatniej niedzielnej wycieczki, najwyraźniej nie miał szczęścia w podbieraniu ryb i musiał wykombinować inny sposób zdobycia obiadu. Kiedy nadleciał i usiadł nad jednym z rozmarzniętych stawów, zauważyłem, że trzyma coś w dziobie. Obiekt nie był duży – jego długość sprawiała wrażenie nie większej niż ¼ długości dzioba. Zaintrygowany nie byłem początkowo w stanie stwierdzić, co to za zwierzę. Podejrzewałem rybę lub bardzo dużego bezkręgowca, jednak dłuższa chwila z lornetką przy oczach rozwiązała zagadkę – ofiarą czapli padł nietoperz! Było widać futerko na tułowiu oraz silnie wystające przednie kończyny stanowiące rusztowanie dla błony lotnej. Zwierzę się nie poruszało, dlatego ciężko stwierdzić, czy czapla złapała je jeszcze żywe, czy już martwe. Przed połknięciem nietoperz został jeszcze zanurzony w wodzie, jakby ptak chciał go sobie rozmiękczyć, a następnie zniknął w czaplej paszczy. Niestety nie udało się tego zdarzenia udokumentować w formie zdjęciowej.

Fotr. Kto wie, co trafi do dziobów tych dwóch czapli siwych sfotografowanych w Dolinie Baryczy (fot. Mateusz Matysiak)

Niefart nietoperza

Ponieważ nie znam się na nietoperzach, nie jestem w stanie określić, do jakiego gatunku należał ten nieszczęśnik. Od razu po obserwacji zadzwoniłem do Jarka Wrosza - opiekuna rezerwatu Beka, a jednocześnie osoby bardzo dobrze znającej się na nietoperzach. Przedstawił dwie hipotezy tłumaczące zdobycie nietoperza przez czaplę. W pierwszej główną rolę odgrywają koty, które podobno chętnie polują na hibernujące nietoperze. Jest prawdopodobne, że czapli udało się znaleźć niezbyt naruszoną ofiarę kociej napaści i skorzystała z nadarząjącej się okazji. W drugim wariancie nietoperz zmieniał miejsce zimowej hibernacji (co się zdarza) i wtedy coś mu się stało, jednak co dokładnie - trudno stwierdzić.

Inne przykłady kulinarnych upodobań czapli

Dotychczas przykłady ciekawych elementów czaplego menu znane były mi głównie z literatury lub zdjęć. Do najbardziej jaskrawych przykładów należy ptak sfotografowany w Holandii, który poczuł apetyt na królika. Ofiara została utopiona i skonsumowana, aczkolwiek nie bez pewnych trudności z uwagi na jej rozmiary. Z kolei ornitolodzy z Kaliforni opisali swego czasu obserwację czapli modrej, blisko spokrewnionej z naszą czaplą siwą, polującej na zauszniki. Osobnik przez nich obserwowany zabił perkoza, jednak nie był w stanie go połknąć i po trzydziestu minutach zakończonych niepowodzeniem prób oddalił się z miejsca zbrodni.

[Na podstawie obserwacji własnej oraz www.bioone.org i www.telegraph.co.uk]

Tekst: Antoni Marczewski
Zdjęcie: Mateusz Matysiak