Ptasia strona „Ilustrowanej encyklopedii zwierząt Polski”

We wrześniu w księgarniach pojawiła się „Ilustrowana encyklopedia zwierząt Polski” opublikowana przez wydawnictwo Carta Blanca, wchodzącego w skład Grupy Wydawniczej PWN. Premiera tej książki miała miejsce już w maju bieżącego roku, jednak do tej pory była ona dostępna w sprzedaży jedynie za pośrednictwem Klubu Miłośników Książki z Tychów. Jest to niewątpliwie jedna z ciekawszych pozycji poświęconych zwierzętom Polski, które ukazały się w ostatnim czasie - świadczy o tym nie tylko bogata szata graficzna, lecz również wyczerpujące opisy przedstawionych w niej gatunków, uwzględniające aktualną wiedzę na ich temat.

Objętość książki to 352 strony, z czego 118, czyli aż jedna trzecia, poświęcona jest ptakom. Ta część publikacji jest wynikiem współpracy redakcji „Encyklopedii” z Mateuszem Matysiakiem, któremu powierzono przeprowadzenie doboru i przygotowanie opisów zdjęć, oraz Michałem Radziszewskim, autorem tekstów. Autorami zdjęć ptaków zamieszczonych w książce są natomiast (wraz z liczbą fotografii podaną w nawiasach): Krzysztof Bolechowski (1), Bartłomiej Duczmal (1), Jan Fuss (2), Paweł Gębski (2), Marcin Karetta (9), Zbigniew Klawikowski (1), Cezary Korkosz (13), Renata i Marek Kosińscy (3), Michał Kucharski (4), Arkadiusz Labudda (1), Grzegorz Leśniewski (14), Rafał Łapiński (13), Łukasz Łukasik (2), Jarosław Matysiak (1), Mateusz Matysiak (169), Marcin Nawrocki (4), Krzysztof Ostrowski (1), W. Perry Conway (1), Cezary Pióro (20), Piotr Skórnicki (2), Marcin Stefańczyk (7), Marek Szczepanek (8), Agnieszka i Marek Szokalscy (1), Tomasz Tańczuk (5) oraz Paweł Wacławik (8).

Na łamach „Encyklopedii” zaprezentowano przedstawicieli 17 rzędów ptaków występujących w Polsce, w układzie odpowiadającym systematyce tej gromady zwierząt, stosowanej obecnie przez ornitologów. Książka ta przedstawia w sposób szczegółowy 168 gatunków, a ponadto, w części poświęconej charakterystyce poszczególnych rzędów wymieniono także szereg innych, bardzo specyficznych, choć rzadziej spotykanych w Polsce ptaków.

We wstępie do rozdziału obejmującego ptaki opisane zostały ich cechy wspólne, wyróżniające je na tle fauny, przystosowania anatomiczne i morfologiczne do lotu i zamieszkiwanych środowisk, najważniejsze aspekty biologii i ekologii - zdobywanie pokarmu i specyfika rozrodu - oraz zagrożenia i sposoby ochrony w Polsce i na świecie.

Podrozdziały opisujące poszczególne rzędy zawierają z kolei informacje o podobieństwach wyglądu i zachowań gatunków wchodzących w ich skład, uszczegółowiony opis zagrożeń oraz inne informacje, uznane za istotne. Opis każdego z gatunków rozpoczyna się jego zwięzłą charakterystyką, wyszczególniając cechy różniące go od innych, podobnych ptaków bądź fakty warte odnotowania.

W dalszej części tekstu przedstawione zostały: wygląd zewnętrzny, tryb życia, rozród, zagrożenia i sposoby ochrony, a w towarzyszących opisowi tabelach zestawiono dane o rozmiarach ptaków, wielkości ich zniesień oraz wskazówki dotyczące obserwacji w terenie. Uzupełnienie tekstu stanowi mapka ilustrują zasięg danego gatunku w kraju oraz rysunek obrazujący jego trop.

Zdjęcia przedstawiają ptaki z reguły w takim ujęciu, w którym najczęściej można je zaobserwować w terenie i eksponują ich cechy rozpoznawcze. Nie brak przy tym fotografii ukazujących sytuacje nietypowe, jak również i takie, które trudno uwiecznić w naturze.

„Ilustrowana encyklopedia zwierząt Polski” ukazuje czytelnikom bogactwo krajowej fauny i może z powodzeniem zostać uznana za kompendium wiedzy z dziedziny zoologii zwierząt krajowych. Pozycja ta jest w stanie usatysfakcjonować zarówno początkujących miłośników przyrody jak i bardziej wybrednych przyrodników.

Jej niewątpliwym atutem jest duży format, ciekawe opracowanie graficzne i, poza nielicznymi wyjątkami, niepublikowane dotąd zdjęcia. Chociaż ptaki są jednym z przewodnich motywów tej pozycji, to jednak pozostałe gromady zwierząt zostały przedstawione w niej w równie interesujący sposób.

Bartłomiej Duczmal
Cezary Pióro