Mewa karaibska - w oczekiwaniu na kolejne stwierdzenia
Przedstawiony na stronach wortalu BirdWatching.pl tekst o rozpoznawianiu mewy karaibskiej stanowi fragment artykułu zatytułowanego Pierwsze stwierdzenie mewy karaibskiej Larus atricilla w Polsce, autorstwa M. Radziszewskiego, A. Marczewskiego i D. Kilona, opublikowanego w 3. zeszycie 49. tomu Notatek Ornitologicznych. Ze względu na ograniczoną ilość miejsca na łamach periodyku, nie było możliwe rozszerzenie fragmentu dotyczącego rozpoznawania gatunku o zdjęcia przedstawiające ptaki w poszczególnych szatach. Za pośrednictwem internetu możliwe jest jednak zaprezentowanie zarówno opisu cech rozpoznawczych jak i fotografii, które stanowią jego uzupełnienie.
Rozpoznawanie mewy karaibskiej
Rozpoznanie mewy karaibskiej w warunkach dogodnych do obserwacji nie powinno sprawiać większych trudności. Najłatwiej można pomylić ją z mewą preriową L. pipixcan, choć jak dotąd nie była ona obserwowana w Polsce, a w Europie pojawia się znacznie rzadziej niż mewa karaibska. Mimo to, istnieje prawdopodobieństwo jej zalatywania na teren kraju i należy mieć to na uwadze, obserwując niewielką mewę o ciemnym płaszczu.
Mewa karaibska jest z reguły nieco większa od śmieszki, lecz ze względu na smuklejszą sylwetkę oraz stosunkowo długie, wąskie i zaostrzone skrzydła, wydaje się zbliżona wielkością do mewy pospolitej. Długość ciała wynosi 36–41 cm, rozpiętość skrzydeł 98–110 cm (Blomdahl et al. 2003), lub nawet 100–125 cm (Olsen & Larsson 2003). Sylwetka mewy karaibskiej charakteryzuje się ponadto proporcjonalnie małą głową z delikatnie opadającym czołem i dziobem, dostrzegalnym podcięciem żuchwy oraz długimi nogami.
W locie mewa karaibska wyróżnia się wystającą daleko z przodu ciała głową i szyją. Jej smukła sylwetka w połączeniu ze stosunkowo powolnymi i statecznymi uderzeniami łukowato wygiętych skrzydeł może przywoływać na myśl dużą mewę. Czasami sprawia wrażenie lżejszej, ale zwykle jej lot jest wolniejszy i spokojniejszy niż lot śmieszki. Rzadko zdarza się, aby mewa karaibska zbierała w locie pokarm z powierzchni wody, co regularnie czyni m.in. mewa preriowa (Blomdahl et al. 2003).
Szata ostateczna uzyskiwana jest w 3. roku kalendarzowym życia. Ptaki dorosłe mają jednolicie ciemnoszary wierzch ciała i skrzydeł, odpowiadający tonacją barwie płaszcza u mewy brytyjskiej L. fuscus graellsii, z szerokim białym paskiem końcowym widocznym u ptaków w locie, oraz czarnymi zewnętrznymi lotkami 1. rzędu, pozbawionymi pereł, choć w świeżym upierzeniu posiadają one białe zakończenia. Latem na głowie występuje intensywnie czarny kaptur, zachodzący daleko na kark, a powyżej i poniżej oka widoczne są białe sierpy. Tęczówka jest ciemnobrązowa, obrączka oczna i zajad czerwone. Pozostała część dzioba jest z reguły ciemnoczerwona, często z wyraźnie jaśniejszą, odznaczającą się plamą w postaci przecinka na końcu, choć z dystansu cały dziób może wydawać się zupełnie czarny. Nogi są ciemnoczerwone lub czarniawobrązowe (Grant 1986, Blomdahl et al. 2003).
Fot. 1. Mewa karaibska Larus atricilla, 10 osobników, w tym co najmniej 7 dorosłych w szacie godowej oraz 1 w 3. roku kalendarzowym życia (z rozłożonym skrzydłem, na którym widoczne są diagnostyczne dla oznaczenia wieku czarno ubarwione pokrywy 1. rzędu); w tle 3 mewy delawarskie L. delawarensis, 2 mewy srebrzyste amerykańskiego podgatunku L. argentatus smithsonianus oraz 1 mewa siodłata L. marinus. New Jersey, USA, lipiec 2003. Fot. M. Radziszewski.
U ptaków dorosłych zimą głowa jest w większości biała z ciemnym rysunkiem o zróżnicowanym u poszczególnych osobników zasięgu, najczęściej ograniczonym do pokryw usznych, tylnego ciemienia i potylicy. Nigdy nie występuje tak wyrazisty kaptur jak u podobnie ubarwionej mewy preriowej, lecz należy liczyć się z tym, iż niektóre osobniki mogą przechodzić nietypowe pierzenie. Dziób jest czarny lub czarniawobrązowy, zwykle z czerwoną plamką przy końcu. Nogi są czarniawe lub szare (Grant 1986, Blomdahl et al. 2003).
Fot. 2. Mewa karaibska Larus atricilla, 2 dorosłe na różnym etapie pierzenia do szaty spoczynkowej oraz 1 osobnik juwenilny, rozpoczynający pierzenie do szaty 1. zimowej. Typową cechą sylwetki jest długie i płaskie czoło oraz opadający dziób z wyraźnym podcięciem, którego koniec u ptaków dorosłych z reguły przybiera krwistoczerwoną barwę. New Jersey, USA, sierpień 2003, fot. M. Radziszewski.
.jpg)
Fot. 3. Mewa karaibska Larus atricilla, dorosły w szacie spoczynkowej, z charakterystyczną, czerwoną plamą na końcu dzioba. Część dorosłych osobników może w ogóle nie wykazywać tej cechy. New Jersey, USA, sierpień 2003, fot. M. Radziszewski.
Osobniki w szacie juwenilnej mają szarobrązową głowę, często z jaśniejszą okolicą dzioba. Głowa zlewa się z podobnie ubarwioną piersią i bokami. Wierzch ciała jest ciemnobrązowy z wąskimi, jasnymi obrzeżeniami piór, kontrastując z czarniawymi lotkami. Biały kuper odróżnia się wyraźnie w porównaniu z ciemnym ogonem, na którym występuje pełna, szeroka, ciemna przepaska (jedynie z bliska widoczna jest jego szara nasada). Istotną cechą, dostrzegalną u ptaków w locie jest ciemny spód skrzydła z odznaczającymi się, jeszcze ciemniejszymi podbarkówkami, co jest zauważalne nawet z dużej odległości. Czarniawe lotki kontrastują z pozostałą częścią skrzydła. Dziób i nogi są ciemne (Olsen & Larsson 2003).
Fot. 4. Mewa karaibska Larus atricilla, osobnik juwenilny, wykazujący pierwsze oznaki pierzenia do szaty 1. zimowej, na co wskazują pojedyncze, jednolicie szare pióra w obrębie barkówek i pokryw skrzydłowych. New Jersey, USA, sierpień 2003, fot. M. Radziszewski.
W szacie 1. zimowej, głowa, kark, pierś oraz boki ciała są wyraźnie ciemnoszare, przechodząc stopniowo w jaśniejszy odcień, aż do białawego, na policzkach, gardle, czole i brzuchu. Pokrywy wewnętrznej części skrzydła są w przeważającej części brązowe, kontrastując z jednolicie ciemnoszarym, jak u ptaków dorosłych, płaszczem i barkówkami oraz w większości czarnymi lotkami dłoni i paskiem drugorzędowym. Na lotkach 2. rzędu występuje ponadto biały pasek końcowy. Brak jest jasnego okienka na wewnętrznych lotkach 1. rzędu, typowego dla innych gatunków, w tym także mewy preriowej. Pokrywy podskrzydłowe są jasne z ciemnymi końcówkami i zwykle wyraźnym, ciemnym pasem po przekątnej, zachodzącym na podbarkówki (u mewy preriowej spód skrzydeł jest jednolicie biały). Ogon jest szary z szerokim, czarnym paskiem przedkońcowym. Kuper i pokrywy nadogonowe są białe i wyraźnie kontrastują zarówno z ciemnym ogonem jak i płaszczem. Szata 1. wiosenna wygląda podobnie, lecz często pojawia się w niej częściowy lub pełny kaptur, a pokrywy skrzydłowe są wyblakłe, tworząc płowobrązowe plamy na skrzydle (Grant 1986, Olsen et Larsson 2003).
Ptaki w szatach 2. zimowej i 2. wiosennej przypominają ptaki dorosłe, ale odróżniają się od nich większą ilością czerni na lotkach i pokrywach 1. rzędu oraz skrzydełku, a u większości występują pozostałości paska drugorzędowego na skrzydłach oraz paska przedkońcowego na ogonie (Grant 1986, Blomdahl et al. 2003).
Fot. 5. Mewa karaibska Larus atricilla, ptaki dorosłe i niedojrzałe w 2. i 3. roku kalendarzowym życia, wraz z 2 mewami delawarskimi L. delawarensis. New Jersey, USA, lipiec 2003. Fot. M. Radziszewski.
Fot. 6. Mewa karaibska Larus atricilla, osobnik w 3. roku kalendarzowym życia, pierzący się do szaty spoczynkowej. O wieku ptaka świadczy czarne ubarwienie pokryw 1. rzędu. New Jersey, USA, sierpień 2003, fot. M. Radziszewski.
Literatura
Przedstawiony opis został opracowany w oparciu o następujące pozycje literaturowe, które stanowią niezwykle przydatne źródło informacji o rozpoznawaniu mew:
Blomdahl A., Breife B., Holmström N. 2003. Flight Identification of European Seabirds. London.
Grant P.J. 1986. Gulls: A guide to identification.
Lewington I., Alström P., Colston P. 1991. A Field Guide to the Rare Birds of Britain and Europe. HarperCollins Publishers.
Olsen K.M., Larsson H. 2003. Gulls of North America, Europe and Asia. Princeton.
Sibley D.A. 2000. The Sibley Guide to Birds. New York.
Svensson L., Grant P.J., Mullarney K., Zetterstrom D. 1999. Collins Bird Guide: The Most Complete Guide to the Birds of Britain and Europe. London.
The Complete Birds of the Western Palearctic. CD-ROM Edition. Oxford University Press.
Michał Radziszewski
Komentarze
Brak komentarzy. Twój może być pierwszy.